Zmiany w usługach opiekuńczych MOPS. „Kto i dlaczego podjął tę decyzję?”

Sprawę opisywaliśmy już na łamach naszego portalu: Usługi opiekuńcze MOPS trafią do organizacji pozarządowej? Są obawy pracowników. Są pytania radnego.

Sprawa dotyczy pracownic Działu Usług Opiekuńczych, ale przede wszystkim mieszkańców, którzy każdego dnia korzystają z pomocy opiekunek. Chodzi m.in. o osoby starsze, chore, z niepełnosprawnościami i niesamodzielne.

Samo zlecenie realizacji zadania publicznego organizacji pozarządowej nie jest rozwiązaniem niezgodnym z prawem. Pytania dotyczą jednak tego, dlaczego miasto chce zmienić sposób organizacji usług właśnie teraz i jakie konkretne efekty ma przynieść ta decyzja.

Co z pracownikami MOPS?

Z publicznych wypowiedzi wynika, że pracownicy mieli zostać poinformowani o planach podczas spotkania pod koniec sierpnia. W związku z planowaną zmianą pojawiły się obawy dotyczące przyszłości zatrudnienia, warunków pracy oraz organizacji opieki nad podopiecznymi.

W przedstawionym stanowisku postawiono pytania o to, czy przed podjęciem decyzji przeprowadzono rzeczywiste konsultacje z pracownikami, czy rozmawiano ze stroną społeczną oraz czy przygotowano analizę skutków planowanej zmiany.

Jedną z najważniejszych kwestii pozostają warunki zatrudnienia po przekazaniu zadania organizacji pozarządowej. Pracownicy chcą wiedzieć m.in., kto będzie ich pracodawcą, na jakich warunkach będą pracować, czy zachowają dotychczasowe wynagrodzenia i wymiar zatrudnienia oraz jak będzie wyglądała ich sytuacja w przypadku kolejnego konkursu na realizację usług.

Pojawia się również pytanie o to, kto będzie odpowiadał za ciągłość zatrudnienia i funkcjonowanie usług, jeśli w przyszłości realizacją zadania zajmie się inny podmiot.

Najważniejsi są podopieczni

Drugą kwestią jest wpływ planowanej zmiany na osoby korzystające z usług opiekuńczych.

MOPS wskazuje, że usługi obejmują m.in. pomoc w codziennych potrzebach życiowych, opiekę higieniczną, zaleconą przez lekarza pielęgnację oraz, w miarę możliwości, podtrzymywanie kontaktów z otoczeniem.

W przypadku takich usług istotna jest nie tylko sama liczba godzin pomocy, ale również ciągłość opieki. Opiekunki znają swoich podopiecznych, ich potrzeby, przyzwyczajenia oraz codzienne problemy. Dla części osób mogą być również jednym z niewielu regularnych kontaktów z drugim człowiekiem.

Dlatego w związku z planowaną zmianą pojawiają się pytania, czy nowy model organizacji usług rzeczywiście przełoży się na poprawę ich jakości.

Chodzi m.in. o to, czy zwiększy się liczba godzin opieki, poprawi dostępność usług, skróci czas oczekiwania na pomoc albo rozszerzy zakres świadczeń.

Ważne jest także pytanie o warunki pracy osób, które wykonują tę pracę.

Ile będzie kosztowała zmiana?

W przedstawionym stanowisku pojawia się również kwestia finansowa.

Jeżeli jednym z powodów zmiany sposobu organizacji usług są koszty, mieszkańcy powinni mieć możliwość poznania konkretnych danych. Chodzi o porównanie obecnych kosztów organizacji usług przez MOPS z kosztami, jakie miasto poniesie po przekazaniu zadania organizacji pozarządowej.

Istotna jest nie tylko sama wysokość wydatków, ale również to, co mieszkańcy otrzymają w zamian. Jeśli nowy model ma przynieść oszczędności, warto wskazać ich skalę. Jeśli ma przede wszystkim poprawić jakość lub dostępność usług, również powinno zostać to przedstawione w konkretny sposób.

Pytania o związki zawodowe

W sprawie pojawił się również wątek działalności związków zawodowych.

Przy MOPS w Bielsku-Białej działa organizacja NSZZ „Solidarność”. Jednocześnie publicznie w obronie pracownic Działu Usług Opiekuńczych wystąpiła Międzyzakładowa Komisja OZZ Inicjatywa Pracownicza Podbeskidzie.

Inicjatywa Pracownicza zadeklarowała poparcie dla pracownic i postulowała m.in. ochronę miejsc pracy, dialog z pracownikami, przejrzystość procesu podejmowania decyzji oraz ponowną weryfikację zasadności planowanej zmiany.

W związku z tym pojawiają się pytania o stanowisko organizacji NSZZ „Solidarność” działającej przy MOPS. Chodzi m.in. o to, czy związek rozmawiał z pracownicami, występował do dyrekcji MOPS lub władz miasta oraz jakie działania zamierza podjąć w sprawie przyszłości pracowników Działu Usług Opiekuńczych.

Dlaczego miasto chce zmienić sposób organizacji usług?

To jedno z kluczowych pytań dotyczących całej sprawy.

Miasto powołuje się na doświadczenia współpracy z organizacjami pozarządowymi przy realizacji innych zadań społecznych. W przedstawionym stanowisku zwrócono jednak uwagę, że doświadczenia z innych obszarów nie muszą automatycznie oznaczać, że taki sam model będzie odpowiedni w przypadku usług opiekuńczych.

Dlatego potrzebne są informacje dotyczące konkretnych powodów planowanej zmiany oraz jej zakładanych efektów.

Czy chodzi przede wszystkim o koszty? Czy o zmianę sposobu zarządzania usługami? Czy o zwiększenie ich dostępności? A może o jeszcze inne cele?

Ważne jest również, w jaki sposób będzie można ocenić, czy po zmianie rzeczywiście nastąpiła poprawa. W przypadku usług skierowanych do osób niesamodzielnych szczególnie istotne są bowiem ich dostępność, ciągłość i jakość.

Kto odpowiada za przygotowanie decyzji?

W przedstawionym stanowisku pojawia się także pytanie o odpowiedzialność za sposób przygotowania i komunikowania całego procesu.

Jeżeli decyzja została poprzedzona analizami, warto przedstawić ich wyniki. Jeżeli odbyły się konsultacje z pracownikami, istotne jest pokazanie ich przebiegu i wniosków. Jeżeli pracownicy mają otrzymać konkretne gwarancje zatrudnienia, powinny zostać one jasno przedstawione.

Podobnie w przypadku mieszkańców korzystających z usług opiekuńczych. Powinni wiedzieć, jak zmieni się sposób organizacji pomocy, kto będzie ją świadczył i jakie będą zasady zapewnienia jej ciągłości.

Planowane przekazanie usług opiekuńczych organizacji pozarządowej dotyczy więc kilku grup jednocześnie: pracowników MOPS, podopiecznych oraz ich rodzin, a także miasta jako organizatora i finansującego zadanie.

Dlatego kluczowe pozostają odpowiedzi na pytania o powody zmiany, jej koszty, warunki zatrudnienia pracowników oraz wpływ na osoby korzystające z pomocy.

Opiekunki przygotowały również materiał wideo, w którym przedstawiają swoje stanowisko w sprawie planowanych zmian.